Alvleesklierkop resectie (Whipple operatie)

De Whipple operatie is de meest gebruikte operatie bij de behandeling van alvleesklierkanker (curatieve operatie). Als de tumor is gelegen in de kop van de alvleesklier kan uw specialist een Whipple operatie overwegen.

Bij een klassieke Whipple­operatie verwijdert de chirurg:

  • het deel van de alvleesklier waarin de tumor zit – de kop
  • het laatste deel van de maag
  • de twaalfvingerige darm
  • de galblaas
  • een groot deel van de grote galbuis
Tegenwoordig kan de maag bij de Whipple operatie meestal worden gespaard. De maagsluitspier wordt dan rechtstreeks op de dunne darm aangesloten. Het voordeel van de maag sparende operatie is dat de voedselvertering na de operatie beter is en de patiënt minder last heeft van diarree. Na de operatie leegt de maag soms enige tijd minder goed (vertraagde maaglediging), waardoor het eten een stuk moeizamer gaat en u misselijk kan zijn. Uw behandelend arts zal u adviseren om een dergelijke operatie te laten verrichten in een ziekenhuis dat gespecialiseerd is in alvleesklier operaties. De Whipple operatie is namelijk een complexe operatie waarvoor veel kennis en vaardigheden nodig zijn. Als de chirurg tijdens de operatie tot de conclusie komt dat de ingreep toch niet mogelijk is, kan er een palliatieve operatie worden verricht (zie Palliatieve operatie). Er zijn lopen momenteel klinische studies in Nederland om de Whipple operatie via een kijkoperatie (laparoscopisch) of met de operatie-robot te verrichten. Deze onderzoeken moeten uitwijzen of dit leidt tot een sneller herstel en minder complicaties.

Tijdens de operatie

De chirurg verwijdert bij de klassieke Whipple tevens de lymfeklieren rondom de alvleesklier (lymfeklierdissectie). Behalve de tumor wordt dus tevens gezond weefsel daaromheen weggenomen. Dit gebeurt omdat tijdens de operatie niet te zien is of het weefsel net buiten het tumorgebied vrij is van kankercellen. Bij dergelijke zeer uitgebreide operaties laat de chirurg in de buikholte een of meer slangetjes (drains) achter. Deze drains voeren overtollig vocht af dat door de operatie tijdelijk ontstaat. Hoelang de drains nodig zijn, verschilt van persoon tot persoon. Na de operatie krijgt u mogelijk tijdelijk sondevoeding. Dit is vloeibare voeding die via een slangetje (sonde) in de maag of in de darmen komt.

Na de operatie

Na de operatie kan opname op de Intensive Care nodig zijn. Zodra uw conditie stabiel is, gaat u naar een gewone verpleegafdeling. Vanwege onder meer de uitgebreidheid van de operatie, kunnen er complicaties optreden. Uw arts zal dit vóór de operatie uitgebreid met u bespreken. Na de operatie kan het zijn dat de vertering van voedsel minder goed verloopt, doordat de enzymen die de alvleesklier maakt niet meer voldoende worden aangemaakt. Dit kan na de operatie (tijdelijk) klachten geven als een opgeblazen gevoel en misselijkheid. Uw arts zal dan deze enzymen in de vorm van medicijnen voorschrijven (zie hoofdstuk Alvleesklierenzymen).

Bijwerkingen

Het is een operatie met veel bijwerkingen. De Whipple operatie brengt een risico van infectie, bloeden en lekkage van een van de nieuwe aansluitingen. Na de operatie krijgen sommige mensen last van misselijkheid en braken die kunnen optreden als de maag moeite heeft met de lediging. Er kunnen veranderingen in de voedselvertering ontstaan door een tekort aan alvleesklierenzymen. Ook kan suikerziekte (diabetes mellitus) ontstaan.

Bronnen | Mayoclinic.com | KWF

Wat verwijdert de schirurg?

Het witte gedeelte wordt verwijderd.

Wat is het resultaat?

Animatie whipple operatie